Project
Groene kademuren Houthavens
Amsterdam


Locatie
Amsterdam
Opdrachtgever
Gemeente Amsterdam
Jaar
2018 - 2019
Werkveld
Groene Stad
Discipline
Ontwerpen, Realiseren
Specialisme
Beplantingsplan, Ontwerpend onderzoek, Technisch ontwerp, Verticaal groen
De Amsterdamse kademuren zijn toe aan grootschalige renovatie. Dit biedt een unieke kans om de kades opnieuw in te richten voor muurflora, zoals dat vroeger ook het geval was. In 2018 vroeg de gemeente Amsterdam aan Copijn om een proefproject op te zetten in de Houthaven. De opdracht was om te onderzoeken hoe kademuren succesvol vergroend kunnen worden, met oog op de toekomstige kilometers kade die aangepakt moeten worden. Een proef die niet alleen technisch maar ook ecologisch interessant is.
Muurfijnstraal, Wit Vetkruid, Dalmatieklokje en Varenhelmbloem
gedijen uitstekend op de kademuren.
Slim ontwerp voor duurzame vergroening
In de Houthaven verrijst een duurzaam woon- en werkgebied met circa 2.700 woningen, waar ook de natuur een thuis vindt. Naast verblijfplekken voor vogels, vleermuizen en insecten speelt klimaatadaptief groen een sleutelrol in deze ontwikkeling.
De nieuwe aanpak bestaat uit twee belangrijke innovaties. Als eerste een vochtvoerende laag achter de stenen die als een spons werkt en water vanaf de voet van de kademuur omhoog transporteert. Als tweede het gebruik van zachte, kalkrijke mortel in plaats van de harde mortels die de afgelopen eeuw gebruikt werden. Deze combinatie zorgt voor ideale groeiomstandigheden voor muurplanten, zonder dat dit ten koste gaat van de constructieve eisen die aan een kademuur gesteld worden.
Het ontwerp is tot stand gekomen na uitgebreid literatuuronderzoek en het bestuderen van ervaringen elders. Bij de technische uitwerking stonden de constructievorm, aanplanttechniek en materiaalkeuze centraal, met speciale aandacht voor het type mortel dat het beste resultaat zou geven.


Onderhoudsvrije natuur in de stad
Na uitgebreid onderzoek naar verschillende plantensoorten blijken vooral Muurfijnstraal, Wit Vetkruid, Dalmatieklokje en Varenhelmbloem uitstekend te gedijen op deze nieuwe kademuren. In 2022 is de eerste sectie ingeplant en de resultaten zijn veelbelovend. Het project laat zien dat techniek en natuur elkaar kunnen versterken. De beplanting groeit spontaan, heeft geen onderhoud nodig en draagt bij aan de biodiversiteit van de stad. Een duurzame oplossing die past bij de historische uitstraling van Amsterdam.
De vergroening van de kademuren past bovendien perfect binnen de bestaande renovatieplannen van de gemeente. Een bijkomend voordeel is dat het onderhoud minimaal is - als er spontaan een varentje uit de kademuur groeit, mag deze gewoon blijven staan.

Benieuwd wat we voor jou kunnen doen?
Ronald Verheul
Technisch ontwerper, Hoofd techniek

Gerelateerd
